Mijn nieuwsbrief van november 2008 ging over spreekangst en spreekspanning. Eén van de meest voorkomende angstgevoelens. Bijna in koor kreeg ik reacties als ‘zodra ik iemand tegenkom die dat heeft, dan stuur ik je artikel door’ of ‘een vriend van mij kan daar wel wat aan hebben’.

Ik weet dat deze ‘vriend’ voor een stukje in ieder van ons woont… Mensen zijn van nature kuddedieren en de angst om uit (laat staan vóór) de kudde of groep te moeten zit diepgeworteld. Behalve direct fysieke kenmerken zoals zweten, blozen, hartkloppingen, dichtgeknepen keel, overmatig toiletgebruik, trillenetc., zijn er ook verkapte verschijningsvormen. Daarom geef ik je hieronder vier ‘hoedjes’ die onze ‘vriend’ ook wel eens draagt.

Let op; het mogelijk herkennen van onderstaande punten is al een eerste stap om ze bij jezelf aan te passen. Voor elk ‘hoedje’ bestaat een tegenbeweging en ik kan je daarbij helpen. Ze zijn niet bedoeld om je een probleem aan te praten, maar om je op weg te helpen naar vrij spreken in het openbaar. Meer een oproep om je niet langer te verstoppen. Onderstaande voorbeelden helpen je om te herkennen hoe jij je ‘pijn’ uit de weg gaat.

1) Hoedje ‘valse hoop’; nog meer en beter je best doen.
We denken bijvoorbeeld: als ik mij tot het uiterste inspan, dan accepteert het publiek mij en mijn boodschap vanzelf. Ik moet alles vertellen en het moet perfect verlopen. Daar ben ik verantwoordelijk voor. Dat doen we dan bijvoorbeeld zo:

• Uitgebreid en gedetailleerd voorbereiden
• Veel tijd besteden aan ons uiterlijk
• Veel tijd besteden aan fysieke omstandigheden van dezaal
• Veel PowerPoint dia’s maken (dan vergeten we natuurlijk zelf ook niets te melden)
• tijdens depresentatie naar binnen keren (detached) om controle en regie bewust in handen te houden of juist in het publiek gaan hangen en onszelf verliezen (attached)
• spontaniteit buiten de deur houden en niet goed op storingen reageren
• in een rol stappen (status) en die rol vasthouden

2) Hoedje ‘valse ontkenning’; je behoefte ontkennen
We vertellen onszelf dat hetallemaal niet zo erg is dat we onszelf de gelegenheid ontnemen om onszelf en onze ideeën zichtbaar te maken aan anderen. Of we zeggen dat de angst zelf niet zo erg is. Bijvoorbeeld:

• Ach, ik ga me niet uitsloven om me zo te laten zien hoor, daar krijg ik kapsones van
• Ik ga gewoon voor de groep staan, daar moet ik maar tegen kunnen hoor
• Ze hebben me niet gevraagd om mijn product te presenteren… Ik heb het ook veel te druk om die erbij te doen

3) Hoedje ‘valse macht’: boos worden op de ander en die de schuld geven. Bijvoorbeeld:

• Dit is een onmogelijke publiek, daar kan niemand wat bijgedaan krijgen!
• Waarom moet mijn collega uitgerekend nu ziek worden, nu moet ik haar praatje overnemen!
• Hebben ze twee kapotte lampen laten zitten. Zo kan ik daar niet staan!
• Ze moeten gewoon luisteren! Het is toch onfatsoenlijk om als publiek niet te luisteren!?

4) Hoedje ‘valse schuld’: jezelf onderuithalen en de schuld geven. Bijvoorbeeld:

• Ik ben niet gevraagd om een toespraak te houden, want ik ben ook zo saai
• Wie zit er nou op mij en mijn verhaal te wachten
• Ik durf ook niks zeg! Tja zo’n bangerd zet niemand op het podium.

Ik durf gerust te stellen dat niemand vrij is van dergelijke overlevingsstrategieën. Ze hebben ons namelijk heel lang geholpen om bepaalde pijn buiten de deur te houden. Helaas kunnen ze belemmeren in je verdere leven en in dit geval om met gemak en plezier voor een groep te staan.

Zelf was ik ooit een ver doorgeslagen versie van ‘valse hoop’ en wist me staande te houden met PowerPoint en status. Dat straalde volgens sommigen wel kracht uit, maar plezier had ik er niet in en ikbereikte mijn publiek niet echt. In feite was ik machteloos. Totdat ik  ‘Relational Presence’ ontdekte.
Dit is de basis van Speaking Circles® van grondlegger Lee Glickstein.

In essentie heeft iedereen die spreekt voor een groep de behoefte om geaccepteerd te worden en de behoefte om nuttig te zijn. Als daaraanvoldaan wordt, hoef je nergens bang voor te zijn. Hoe doe je dat dan, nuttig en gewenst zijn? Dat bereik je door met aandacht de relatie met je publiek voorrang te geven boven de inhoud.

De kernboodschap van Lee Glickstein was voor mij een enorme opluchting; je hoeft daar niet zo je best voor te doen, je hoeft helemaal niet zo hard te proberen. Het enige wat je doet is steeds één op één beschikbaar zijn met iemand uit het publiek via neutrale ontspannen ogen. Je hoeft niet eens contact te maken!  Dat leek bijna te éénvoudig…

Ik ging op ontdekkingstocht om uit te vinden wat Relational Presence voor mij kon betekenen. Eerlijk is eerlijk; ik had er niet meteen lol in en voelde aanvankelijk behoorlijke weerstand. Maar al snel kwam het besef van het nut ervan en later…het gevoel van gemak en het plezier in voor een groep staan, met eigenheid, kracht en gemak.

Meer plezier door minder hard te werken en meer mezelf te zijn, dat gun ik iedereen!
Reacties op dit artikel zijn welkom.

Wil je ook ontdekken hoe je krachtig, op je gemak en als jezelf voor tien of voor duizend mensen kunt staan?
Kijk onder ‘Als Jezelf voor een Groep’ voor de eerstvolgendemogelijkheid en schrijf je in.

Overlevingsstrategieën bij spreekangst is a post from: StreamConsult

Wie kent ze niet? Veel te lange presentaties door een spreker die vaak geen andere weg kent dan alles maar te moeten behandelen. Vaak met te veel en te volle PowerPoint dia’s. En die op de valreep nog tien punten wil toevoegen met nog meer details. Zoveel informatie en feiten oplepelen dat je als luisteraar letterlijk verdoofd en verveeld raakt. Hoeveel tijd (en dus geld) wordt er niet verprutst door dit soort ineffectieve presentaties? Hoe het ook anders kan, lees je hieronder.

Hoe komt het nu dat dit probleem zo vaak voorkomt?
Gelukkig willen de meeste sprekers van waarde zijn voor hun publiek. Dat is een mooi dienstbaar uitgangspunt. Vaak ontlenen we die waarde aan ons eigen idee dat je alles van een onderwerp moet weten om er iets van te kunnen leren.

We projecteren dan eigenlijk onze eigen behoefte op ons publiek.
Voor velen een onbewust en soms dwangmatig proces. Zo automatisch, dat we niet stil kunnen staan bij de vraag wat onze toehoorders eigenlijk wensen of aankunnen.

Dit ‘overlaadsyndroom’ wordt nog wel eens versterkt, doordat sommigen samen met hun ego komen presenteren. Deze sprekers willen graag etaleren hoeveel ze van iets weten of hoe goed ze in dat onderwerp zijn. Je hebt luisteraars die daar allergisch voor zijn.

Het komt ook vaak voor omdat we dat met zijn allen in stand houden. We geven elkaar nog te vaak het verkeerde voorbeeld en als luisteraars lijken we die tranceopwekkende voordrachten bijna normaal te vinden. Ik vertel je hieronder wat je er zelf als spreker nu al aan kunt doen en waarom dat belangrijk is.

Het effect van deze volledigheidsdrang is namelijk vernietigend. Het publiek wordt overladen met informatie en haakt af. Ga er maar van uit dat een toehoorder slechts enkele punten kan onthouden (minder dan de vingers op één hand). En dan moet het wel inspirerend en boeiend gebracht worden. Het is ook gewoon saai om naar een spreker te luisteren die, ook al is dit onbewust, zo beziggehouden wordt door die volledigheidsdrang. Als luisteraar voel je je niet gezien en weggedrukt, je wilt liever weg.

Ik weet het, dit is voor sommigen even slikken. Ik ben hier zelf in mijn eerste jaren als spreker ook vaak schuldig aan geweest. Maar het besef dat het zo’n afbreuk deed aan mijn boodschap en uitstraling, was voor mij al een hele vooruitgang. Ik stond open voor verandering. Hoe word je daar dan beter in?

1) Beperken door in te leven. Je maakt een wezenlijk verschil als je je beperkt tot de essentie in je verhaal en je afvraagt wat de ontvanger ermee kan.
Welke boodschap wil jij terug horen van je publiek als je ze achteraf zou afluisteren in de wandelgangen? Welke conclusie nemen ze mee naar huis? Maak dit doel zo concreet mogelijk. Bijvoorbeeld: ik wil dat mijn publiek enthousiast kan vertellen over drie voordelen van mijn product.

Ga in gedachten op de stoel van je toehoorder zitten en verplaats je in die rol. Stel jezelf vragen als waar heb ik als luisteraar behoefte aan? Wat weet ik al en wat kan ik aan? Waar kom ik precies voor?

2) Zelfreflectie. Pauzeer zodra je de aandrang of trigger voelt om iets te moeten vertellen. (Dit is mogelijk niet alleen het geval als je een voordracht houdt, maar ook in andere gesprekssituaties) Ga even bij jezelf te rade en vraag je eens af waarom het voor jou zo belangrijk is om dit te moeten meedelen. Wie help je daar precies mee?

3) Verbinding met je publiek. Wie werkelijk open staat voor contact met luisteraars, kan waarnemen dat een ‘uitzending’ een hypnotiserend effect heeft. Iemand die in de greep is van volledigheidsdrang, is veelal naar binnen gekeerd en steeds bezig met het volgende bericht, en het volgende en het volgende.

Als je beschikbaar bent voor je luisteraars en in het hier en nu stapt, in plaats van in je volgende item, komt er meer rust in je hoofd en je lijf. Je zult merken dat er dan minder moet. Dat wat je vertelt, kun je zien landen bij je publiek. De luisteraars voelen zich gezien en dat dwingt meer respect af dan een overdaad aan informatie.

4) Hand-outs, alleen als het moet. Kun je echt niet met jezelf leven door je publiek bepaalde onderwerpen te onthouden, geef ze dan een hand-out (achteraf!) met de aanvullingen op de essentie van je presentatie. Een verwijzing naar een website of blog op een mooi kaartje doet het ook goed.
Ik weet inmiddels dat toehoorders voor mij komen en mijn essentiële boodschap, niet voor mij als opsommachine of pratend boek.

5) Een check doen of je je doel bereikt hebt. Als leerpunt voor een volgend keer. Heb jij het gevoel dat je met dit artikel meer inzicht hebt gekregen in hoeverre volledigheidsdrang voor jou speelt en wat je eraan zou kunnen doen..?
Ik heb mij zo goed als mogelijk ingeleefd in mijn doelgroep en me beperkt tot de essentie…

Succes met het doorbreken van volledig moeten zijn.
Reacties op dit artikel zijn welkom.

Alles willen vertellen werkt vernietigend is a post from: StreamConsult

Neem alvast een abonnement op dit blog (via RSS knop) zodat je een signaal krijgt zodra ik iets geplaatst heb.

Dit signaal is te zien in je Internet Browser  (onder ‘feeds’, vaak ondergebracht bij je ‘favorieten’).
Je kunt ook in je e-mail programma de ‘RSS feeds’ activeren. Dan wordt daar zichtbaar wanneer ik weer een artikel heb geplaatst in dit blog. 

Tot ziens op dit weblog,

Lianne Ebbinkhuijsen

Nieuw Weblog StreamConsult! is a post from: StreamConsult